Bakan Kurum: 16 milyon metreküp dip çamurunu 3 yılda Fethiye Körfezi'nden çıkaracağız

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Fethiye'de "Mapa-Şamandıra Sistemi ve Fethiye Dip Çamuru Temizliği Lansmanı"nda yaptığı konuşmada, Fethiye Körfezi'nin, Muğla'nın ve hatta tüm Akdeniz'in en kıymetli hazinelerinden biri olduğunu belirtti.

Körfezde on yıllardır süregelen yoğun kullanım, kontrolsüz çapa hareketleri ve dipte biriken balçığın hem zengin su altı ekosistemini boğulma noktasına getirdiğini hem de körfezin berrak maviliğine gölge düşürdüğünü ifade eden Kurum, bu durumdan herkesin rahatsız olduğunu dile getirdi.

Kurum, bugün iki önemli adım atıldığını, artık geçici çözümlerin ötesine geçildiğini kaydederek, Göcek ve Dalaman koylarını mapa-şamandıra sistemiyle güvence altına aldıklarını, denizlere düzen getirdiklerini, diğer yandan deniz dibinde çok büyük bir temizlik seferberliğini başlatarak, denizi yeniden canlandırdıklarını söyledi.

Projenin ilk bakışta teknik bir çalışma gibi görünebileceğini ancak meselenin bundan çok daha büyük olduğunu belirten Kurum, bir çapanın suya inmesinin birkaç saniye sürdüğünü ancak zincirin deniz tabanında sürüklenmesinin yıllar içinde oluşmuş deniz çayırlarını tahrip edebildiğini dile getirdi.

Bunun önüne geçmek için Fethiye-Göcek Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde, Göcek ve Dalaman koylarını kapsayan yaklaşık 90 kilometrelik devasa bir sahil şeridinde yepyeni bir düzen başlatacaklarını aktaran Kurum, şöyle konuştu:

"Koylarımıza rastgele atılan ve deniz tabanını tahrip eden ağır demirlerin yerine 926 sabit bağlama mapası ve 906 tonoz yerleştirdik. Bununla da yetinmeyip, denetimden su temizliğinin anlık takibine kadar her şeyi tek bir çatı altında toplayan 'DERİA' sistemini kuruyoruz. En yalın anlatımıyla DERİA şudur, artık denizcilerimiz koyları, boş bağlama noktalarını ve uygunluk durumunu harita üzerinden görecek, kolayca rezervasyon yapabilecek, hem denizcimiz yer aramakla uğraşmayacak hem de masmavi koylarımız ve altındaki en zengin yaşam korunmuş olacak."

"Körfezimizde ortalama 3,4 metrelik su derinliğine ulaşacağız"

Bakan Kurum, DERİA'nın, denizin Google Maps'i olacağını belirterek, bu projenin başarısını yalnızca kaç mapa kurulduğuyla ölçmediğini, deniz tabanına inmeyen her kontrolsüz çapanın başarı olduğunu ifade etti.

Burada yalnızca mapa ya da şamandıra kurmadıklarını, düzen, güven ve gelecek kurduklarını dile getiren Kurum, bu anlayışı Fethiye Körfezi'nin tamamına yaydıklarını, koyları korurken İç Körfezi de iyileştirdiklerini vurguladı.

Deniz üstünü düzenlerken denizin altındaki yılların birikimini de temizlediklerini belirten Kurum, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Koylarımızdaki deniz çayırlarını güvence altına alırken iç körfezimizde yıllar içinde biriken dip çamurunu temizlemek için büyük bir çevre seferberliği başlatıyoruz. İki dip tarama gemimizle sahada çalışacağız. Yaklaşık 600 hektarlık alanda biriken 16 milyon metreküp dip çamurunu üç yıl içerisinde Fethiye Körfezi'nden çıkarıp atacağız. Çalışmalarımız tamamlandığında iç körfezimizde ortalama 3,4 metrelik su derinliğine ulaşacağız."

"Müsilaj belasını hiçbirimiz unutmadık"

Koyları koruduklarının, körfezi temizlediklerinin, ekosistemi güçlendirdiklerinin altını çizen Kurum, şunları kaydetti:

"Burada ortaya koyduğumuz anlayış, Türkiye'nin dört bir yanında yürüttüğümüz çevre seferberliğinin denize yansıyan halidir. Marmara Denizi'ni ve İstanbul'u esir alan o kabusu, müsilaj belasını hiçbirimiz unutmadık. Biz, o dönem sadece yüzeydeki köpüğü toplamakla yetinmedik, sorunun köküne inip Marmara'yı kurtarmak için kolları sıvadık. Bu işler sadece lafla ya da iyi niyetle olmuyor, çok büyük bir bütçe ve uluslararası kaynak istiyor. Biz gittik, Dünya Bankasıyla masaya oturduk ve Marmara Denizi'nin atık su arıtma tesislerini dönüştürmek, denizimizi kirlilikten arındırmak için 400 milyon avroluk dev bir dış finansmanı, yani 'Marmara Denizi Eylem Planı Kredisi'ni ülkemize kazandırdık. Bu az buz bir para değil, bugünün şartlarında muazzam bir kaynak. Ne yazık ki bazen kimse bu işlerin perde arkasında verilen emeği, bulunan kaynağı yeterince sahiplenmiyor ya da konuşmuyor."

Bu adımları millet için attıklarını vurgulayan Kurum, "İzmit Körfezi'nde büyük bir dip çamuru temizliği yürütüyoruz. İzmir Körfezi için 15 maddelik Acil ve Kısa Vadeli Eylem Planı'mızı uyguluyoruz. Eğirdir Gölü için hazırladığımız projenin büyük bölümünü tamamladık." dedi.

Bakan Kurum, 9-20 Kasım'da Türkiye'nin COP31'e ev sahipliği yapacağını hatırlatarak, COP31'de yalnızca hedef göstermeyeceklerini, Fethiye Körfezi'ni, mapa-şamandıra sistemini, iç körfezde yürüttükleri dip çamuru temizliğini anlatacaklarını aktardı.

COP31'de Marmara'yı, Sıfır Atık'ı, depozito sistemini, sahadaki uygulamaları anlatacaklarını ifade eden Kurum, "Biz, çözümü uygulayan bir ülke olacağız. Biz, modeli kuran bir ülke olacağız. Biz, yol gösteren bir Türkiye olacağız." diye konuştu.