Sıfır Atık hareketi 9. yılını kutluyor

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, bu yıl Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadelede BM'nin en önemli organizasyonu olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) ev sahipliği yapması nedeniyle Sıfır Atık hareketinin 9. yıl teması, "0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte" olarak belirlendi.

Antalya'da düzenlenecek COP31'in eylem gündeminin 10 öncelikli teması ve 2035 Küresel Uygulama Hedefleri arasında yer alan Sıfır Atık hareketinin, geri dönüşüm ve metan azaltımı alanında dünyaya örnek olması hedefleniyor.

Sıfır Atık hareketi

Emine Erdoğan'ın himayelerinde 27 Eylül 2017'de başlayan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen proje, "Dünya Ortak Evimiz" sloganıyla BM nezdinde kabul gören küresel bir çevre hareketine dönüştü.

BM Genel Kurulunda, 14 Aralık 2022'de Türkiye'nin ana sunuculuğunda, 105 ülkenin de ortak sunucu olduğu oylamada 30 Mart "Uluslararası Sıfır Atık Günü" olarak kabul edildi.

Emine Erdoğan, BM 77. Genel Kurulu marjında düzenlenen Sıfır Atık konulu özel oturumda konuşma yaparak kurula hitap eden ilk Türk lider eşi oldu. 12 Nisan 2023'te ise "BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu" kuruldu. Başkanlığını Emine Erdoğan'ın yaptığı danışma kurulunda 13 üye yer aldı.

136 ülkeden 459 binden fazla Sıfır Atık gönüllüsü iyi niyet beyanını imzaladı

BM 78. Genel Kurul toplantıları kapsamında Emine Erdoğan öncülüğünde Türkevi'nde düzenlenen "Küresel Sıfır Atık Hareketine Doğru" etkinliğinde Cumhurbaşkanı Erdoğan "Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı"na ilk imzayı attı.

Çevrim içi olarak imzaya sunulan web sitesi 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla Sıfır Atık gönüllüsünün de iyi niyet beyanını imzaladığı bir mecra haline geldi. Ayrıca 50'den fazla lider eşi, uluslararası kuruluşların üst düzey temsilcileri ve yabancı bakanlar da Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı'nı imzaladı.

28 Temmuz 2023'te Sıfır Atık girişimlerinin teşvik edilmesi konulu karar Hindistan'ın dönem başkanlığını yaptığı G20 Çevre ve İklim Bakanları Toplantısı'nda oy birliğiyle kabul edildi.

Sıfır Atık Projesi, toplamda 7 uluslararası ödüle layık görüldü.

Geri kazanım oranı yüzde 37,53'e çıktı

Türkiye, Sıfır Atık Hareketi ile 2017'den bu yana çevreden enerjiye, sera gazı salımından atık depolama alanına kadar pek çok alanda tasarruf sağladı.

Bu kapsamda bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne geçildi.

2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranı her yıl artırılarak 2024 yılında yüzde 36,08'e, 2025'te ise yüzde 37,53'e yükseltildi.

Türkiye, 2035 yılında geri kazanım oranını yüzde 60'a, 2053'te de yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor.

Öte yandan, 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Geri kazanılan 90 milyon ton atık ekonomiye 365 milyar lira katkı sağlandı

Proje kapsamında, 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik ve diğer geri kazanılabilir atıklar olmak üzere proje başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte toplamda 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı.

Geri kazanılan 90 milyon ton atıkla ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağlandı.

Toplanan atıklardan 54 milyon hanenin 1 yıllık elektrik ihtiyacına eş değer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu, İstanbul'un 2 yıllık su tüketimine eş değer 2 trilyon litre su tasarrufu, Türkiye'deki tüm araçların 1 yıllık yakıt tüketiminden daha fazlasına eş değer 60 milyar litre petrol tasarrufu, yaklaşık 55 bin futbol sahası büyüklüğünde bir alan (390 milyon metreküp) atık depolama yeri tasarrufu elde edildi.

Türkiye'deki ormanların yüzde 7'sine denk gelen 613 milyon ağacın kesilmesi önlendi ve yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eş değer 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi.

Sıfır Atık Mavi Hareketi ile yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı

Sıfır Atık hareketinin 3 önemli projesinden biri olan, Erdoğan'ın himayelerinde 10 Haziran 2019'da başlatılan Sıfır Atık Mavi Hareketi'nde ise eylül ayı itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı.

Böylece yaklaşık 29 bin çöp kamyonu deniz çöpü toplanarak bertaraf edildi ve denize ulaşması önlendi.

Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında 8 Eylül'de Fethiye Körfezi'nde dip çamuru temizliği ve Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri Projesi hayata geçirildi. Bir taraftan deniz ekosistemi için hayati öneme sahip deniz çayırlarını koruyacak Mapa-Şamandıra Sistemleri devreye alınırken diğer taraftan İç Körfez'de biriken ve deniz ekosistemini tehdit eden dip çamurunu temizleme çalışmaları başlatıldı.

Projenin dijital altyapısı için DERİA Göcek Körfezi Dijital Mapa Şamandıra Yönetim Sistemi kuruldu. Bu kapsamda mobil bir uygulama olan DERİA ile teknelere dijital rezervasyon imkanı sağlandı.

DOA sistemine kayıtlı kullanıcı sayısı 3 milyonu aştı

Türkiye genelinde 1 Temmuz itibarıyla ulusal entegrasyon süreci başlayan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Yönetim Sistemi ile 25 Eylül itibarıyla 326 milyon 622 bin DOA logolu PET, alüminyum ve cam içecek ambalajı toplandı.

DOA sistemine kayıtlı kullanıcı sayısı ise 3 milyon 300 bine ulaştı.

Öte yandan, çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine neden olan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımdan kaldırılması için harekete geçen Bakanlık, yeni yönetmelik hazırlıklarını sürdürüyor.

Sıfır Atık kapsamında, OPET Petrolcülük AŞ, Türkiye Basketbol Federasyonu, Türkiye Futbol Federasyonu, TRT, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Türk Kızılay, Milli Eğitim Bakanlığı ve TEMA Vakfı, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Küresel Çevre Fonu (GEF), Türkiye Belediyeler Birliği ve Basel Sözleşmesi Asya ve Pasifik Bölgesel Merkezi gibi birçok kurum ve kuruluşla da çeşitli iş birlikleri gerçekleştirildi.